Askerlik borçlanması, erkek sigortalıların askerlikte geçen sürelerini belirli bir bedel karşılığında hizmet süresine saydırabilmelerini sağlayan bir sosyal güvenlik uygulamasıdır. Bu uygulama, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında düzenlenmiş olup, askerlik hizmetinin sigorta başlangıç tarihinden önce yapılmış olması hâlinde, emeklilik yaşını ve prim gün sayısını doğrudan etkileyebilir.
Borçlanma yapılması durumunda, kişinin prim gün sayısı artar ve emeklilik için gereken şartlara daha erken ulaşması mümkün olabilir. Aynı zamanda, bazı durumlarda askerlik borçlanması, sigorta başlangıç tarihini geriye çekebileceği için, emeklilik yaşının da düşmesine katkı sağlar. Ancak her askerlik süresi bu kapsamda borçlanılamaz ve başvuru usulü ile ödeme miktarları da kişiye özel değişiklik gösterebilir.
Kimler Askerlik Borçlanması Yapabilir?
Askerlik borçlanması yapabilme hakkı, yalnızca erkek sigortalılara tanınmıştır. Borçlanma talebinde bulunacak kişinin, askerlik görevini fiilen yapmış olması ve bu süreye ilişkin askerlik terhis belgesine sahip olması gereklidir. Ayrıca borçlanma yapılabilmesi için, kişinin sosyal güvenlik sistemine (SSK, Bağ-Kur ya da Emekli Sandığı) tabi olması şarttır.
Sigortalı olduktan sonra askere giden kişiler de borçlanma yapabilir ancak bu durumda borçlanılan süre, sigorta başlangıç tarihini geri çekmez. Buna karşılık, sigorta girişinden önce yapılan askerlik hizmeti, borçlanma yoluyla sigorta başlangıç tarihini geriye çekebilir. Bu, özellikle 2000 öncesi sigortalılık başlangıcı hedefleyenler için oldukça önemlidir.
Askerlik Borçlanması Emeklilik Yaşını Etkiler Mi?
Evet, askerlik borçlanması emeklilik yaşını doğrudan etkileyebilir, ancak bu yalnızca askerlik hizmetinin sigorta başlangıç tarihinden önce yapılmış olması durumunda geçerlidir. Bu durumda, borçlanılan askerlik süresi kadar sigorta başlangıç tarihi geri çekilir ve kişi daha erken bir emeklilik yaşına tabi olur.
Örneğin, 18 ay askerlik yapan bir kişi, bu sürenin tamamını borçlanırsa, sigorta başlangıç tarihi 18 ay öne çekilmiş olur. Bu da özellikle 8 Eylül 1999 ve 1 Ocak 2000 gibi emeklilik için kritik tarih sınırlarını yakalamaya çalışan kişiler için büyük avantaj sağlayabilir. Ancak askerlik sigorta başlangıcından sonra yapılmışsa, sadece prim gün sayısını artırır, yaş şartını etkilemez.
Askerlik Süresinin Ne Kadarı Borçlanılabilir?
Askerlik süresinin tamamı borçlanılabilir. Kişi isterse yalnızca bir kısmını da borçlanabilir. Örneğin 18 ay askerlik yapan bir kişi, sadece 6 ayını borçlanmak isterse bu da mümkündür. Borçlanılacak süre, kişinin tercihine ve ödeme gücüne göre belirlenebilir.
Ancak unutulmamalıdır ki, borçlanılan sürenin sigorta başlangıcını geriye çekmesi için sigorta öncesinde yapılmış olması gerekir ve bu çekilme süresi, yalnızca borçlanılan kadar olur. Bu nedenle tam süre borçlanmak, sigorta başlangıç tarihi bakımından daha fazla avantaj sağlar.
Askerlik Borçlanması Nasıl Hesaplanır?
Askerlik borçlanması tutarı, asgari ücretin günlük brüt tutarının %32’si üzerinden hesaplanır. Bu oran, borçlanılmak istenen gün sayısı ile çarpılır. 2025 yılı itibarıyla (örnek olarak), asgari ücretin brüt günlük tutarı 666,75 TL ise, borçlanma günlük bedeli yaklaşık 213,36 TL olur. 540 gün (18 ay) için bu rakam yaklaşık 115.214 TL tutarındadır.
Ancak borçlanma yapılırken, kişi asgari ile azami arasında bir ücret seviyesi seçerek ödeme tutarını belirleyebilir. Bu, özellikle ileride bağlanacak emekli maaşı üzerinde etkili olur. Daha yüksekten borçlanmak, daha yüksek emekli maaşı anlamına gelebilir.
Askerlik Borçlanması Başvurusu Nereye Yapılır?
Askerlik borçlanması başvurusu, e-Devlet üzerinden veya doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) il/ilçe müdürlüklerine yapılabilir. Başvuru sırasında borçlanılmak istenen sürenin belirtildiği bir dilekçe doldurulur. SGK, yapılan başvuruya istinaden bir borçlanma yazısı hazırlar ve ödeme yapılacak tutarı bildirir.
Bu yazı alındıktan sonra belirtilen süre içinde ödeme yapılması gerekir. Aksi takdirde başvuru geçersiz olur ve yeni bir başvuru gereklidir. Ödemeler peşin yapılır ve taksitlendirme seçeneği bulunmamaktadır.
Askerlik Borçlanması İçin Hangi Belgeler Gereklidir?
Askerlik borçlanması başvurusu için aşağıdaki belgeler gereklidir:
- Askerlik terhis belgesi: Fiilen askerlik yapıldığını gösteren resmi belgedir. E-Devlet’ten alınabilir.
- Borçlanma talep dilekçesi: SGK’dan veya e-Devlet’ten doldurulabilir.
- Kimlik fotokopisi: Nüfus cüzdanı veya T.C. kimlik kartı.
Eğer başvuru vekâleten yapılacaksa, noter onaylı vekâletname de gereklidir. SGK, başvuruyu aldıktan sonra borçlanma tutarını hesaplar ve ilgili kişiye tebliğ eder.