Kentsel dönüşüm, şehirlerin daha modern, güvenli ve yaşanabilir hale getirilmesi için uygulanan önemli bir projedir. Ancak bu süreç yalnızca mal sahiplerini değil, kiracıları da doğrudan etkiler. Kiracılar, evin sahibi olmamalarına rağmen, belirli haklara sahiptir ve bu haklar yasalarla korunur. 2026 yılı itibarıyla yapılan yeni düzenlemelerle birlikte, kiracıların hakları daha da netleşmiş ve bazı konularda güçlendirilmiştir. Bu yazıda, kentsel dönüşümde kiracının tahliyesinden taşınma yardımına, yeniden kiralama hakkından bildirim sürelerine kadar tüm güncel konuları detaylı şekilde inceleyeceğiz.
Kiracının Tahliyesi Hangi Şartlarda Mümkündür?
Kentsel dönüşüm sürecinde kiracının tahliye edilmesi, mal sahibinin tek taraflı kararıyla hemen gerçekleştirilemez. Türk Borçlar Kanunu’na göre, kiracının tahliyesi belirli kurallara tabidir. Öncelikle evin riskli yapı olarak tespiti yapılmalı ve bu resmi olarak belgelendirilmelidir. Sonrasında kiracıya, tahliye süreci ile ilgili en az 90 gün önceden yazılı bir bildirim yapılması zorunludur. Bu süre, kiracının yeni bir yer bulması ve taşınma sürecini planlaması açısından büyük önem taşır.
Ayrıca, mal sahibi veya müteahhit kiracıyı zorla evden çıkaramaz. Hukuki yollar dışında yapılan her türlü tahliye işlemi suç teşkil eder ve kiracı yasal haklarını savunabilir. 2026 düzenlemelerinde, tahliye sürecine dair bildirimlerin resmi kanallardan yapılması şartı daha fazla denetlenmektedir.
Kentsel Dönüşümde Taşınma Yardımı Verilir Mi?
Evet, kentsel dönüşüm kapsamında evlerinden çıkmak zorunda kalan kiracılara devlet tarafından taşınma yardımı verilmektedir. Bu yardım, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenen kriterlere göre yapılır. Taşınma yardımından faydalanmak için kiracının;
- Adına kayıtlı güncel bir kira sözleşmesi olması,
- Elektrik, su veya doğalgaz gibi bir hizmete abone olması,
- Riskli yapının yıkımıyla ilgili resmi bildirim almış olması gerekir.
2026 yılı itibarıyla bu yardımın tutarı her yıl yeniden güncellenmektedir. Ortalama olarak 15.000 TL ile 25.000 TL arasında değişen taşınma yardımı, kiracının yeni bir eve taşınma sürecindeki maddi yükünü hafifletmeyi amaçlar. Yardım başvuruları, e-Devlet sistemi üzerinden ya da ilçe müdürlüklerine bizzat gidilerek yapılabilir.
Yeniden Kiralama Hakkı Nasıl Korunur?
Kiracıların en çok merak ettiği konulardan biri, dönüşüm sonrası tamamlanan binaya geri dönüp dönemeyecekleridir. Bu konuda yasal bir zorunluluk olmamakla birlikte, bazı projelerde müteahhit firmalar ya da mal sahipleri eski kiracılarına öncelik tanıyabilmektedir. Ancak bu durum, sözleşmeye bağlanmadığı sürece bir hak oluşturmaz.
Yeniden kiralama hakkının korunması için kiracıların, mal sahibiyle bu konuda yazılı bir protokol yapmaları tavsiye edilir. Eğer kira sözleşmesinde böyle bir madde yoksa, dönüşüm sonrası binaya kiracı olarak geri dönme hakkı ortadan kalkabilir. 2026’te bu konuda yapılan düzenlemeler, sözleşmelerin daha şeffaf olmasını hedeflemekte ve müteahhitlere bu konuda bilgilendirme yükümlülüğü getirmektedir.
Bildirim Süresi ve Yasal Zorunluluklar Nelerdir?
Kiracıların yasal haklarını kullanabilmeleri için bildirim süresi ve tebligat şekli son derece önemlidir. Riskli yapı tespitinden sonra, ilgili belediye veya yapı denetim firması tarafından kiracıya resmi yazı ile bildirim yapılmalıdır. Bu bildirimle birlikte kiracıya genellikle 90 gün süre tanınır. Bu süre içinde taşınmayan kiracılar hakkında idari işlem başlatılabilir.
Ayrıca, mal sahibinin noter kanalıyla veya taahhütlü posta yoluyla yazılı ihtarname göndermesi gerekir. SMS, telefon veya sözlü bildirimler hukuken geçerli sayılmaz. Kiracının da bu süreçte kendisine gelen resmi evrakları dikkatle incelemesi ve itiraz hakkı varsa zamanında kullanması önemlidir. Gerekirse bir avukattan hukuki destek alınmalıdır.
2026 Güncellemeleriyle Gelen Yeni Haklar Nelerdir?
2026 yılı itibarıyla kentsel dönüşüm süreçlerine dair yürürlükteki mevzuatta önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu güncellemelerin temel amacı, sadece mülk sahiplerinin değil, aynı zamanda kiracıların da dönüşüm sürecinde mağduriyet yaşamadan ilerleyebilmesini sağlamaktır. Yeni düzenlemeler kapsamında taşınma yardımı tutarlarında artışa gidilmiş ve ödemeler daha hızlı yapılabilir hâle getirilmiştir. Özellikle büyükşehirlerde, yerel yönetimlerin sunduğu geçici konut projeleri ve kira destek paketleri, kiracılar açısından ciddi bir rahatlama sağlamaktadır.
Bununla birlikte, e-devlet üzerinden yapılan başvuru süreçleri daha sade bir yapıya kavuşmuştur. Eskiden yalnızca fiziksel evraklarla yürütülen süreçler, artık dijital ortamdan hızlıca takip edilebilmekte; bu da hem zaman tasarrufu hem de belge erişim kolaylığı sağlamaktadır. 2026 yılı düzenlemeleri sayesinde artık kiracılar da sürece daha aktif şekilde katılmakta ve yaşadıkları taşınmaz üzerindeki haklarını daha net bir şekilde talep edebilmektedir.
Kentsel dönüşüm yalnızca ev sahiplerinin menfaatini gözeten bir süreç olmaktan çıkmış, kiracılara da hukuki güvence sağlayan bir yapıya evrilmiştir. Bu kapsamda kira hukuku çerçevesinde tanımlanan hakların bilinmesi, kiracıların taşınma, geçici konut, depozito iadesi gibi konularda daha bilinçli adımlar atmasını sağlar. Örneğin, dönüşüm nedeniyle tahliye edilen bir kiracı, hem taşınma yardımı hem de mevcut kira sözleşmesine dayalı haklarını talep edebilir. Ayrıca bazı durumlarda yeni daireden öncelikli faydalanma ya da geçici konut talepleri de gündeme gelebilir.