Tahliye kararı, mahkeme veya icra dairesi tarafından verilen ve kiracının taşınmazdan çıkarılmasını öngören hukuki bir işlemdir. Ancak bazı durumlarda kiracının tahliye kararının uygulanmasını durdurma hakkı vardır. Bu hak, hem yargısal başvuru yolları hem de kanun tarafından tanınan itiraz süreleriyle korunur. Türk Borçlar Kanunu ve İcra ve İflas Kanunu, kiracının mağduriyetini önlemek amacıyla tahliye kararına karşı çeşitli itiraz ve durdurma yolları öngörmüştür. Kiracının tahliye kararını durdurabilmesi, kararın hangi yolla verildiğine bağlıdır. Mahkeme kararıyla verilen tahliyelerde istinaf veya temyiz yoluna başvurulabilirken, icra dairesi tarafından başlatılan tahliyelerde itiraz veya şikâyet hakkı kullanılabilir. Bu başvurular süresinde yapılırsa tahliye işlemi kesinleşmeden durdurulabilir.
Tahliye sürecinde atılacak her adımın yasal sınırlar içinde olması büyük önem taşır. Kiracının haklarını etkili biçimde koruyabilmesi ve tahliye işlemini durdurma sürecini doğru yürütebilmesi için bir kira hukuku avukatı ile hareket etmesi önerilir. Avukat desteği, hem başvuru süresinin kaçırılmaması hem de gerekli belgelerin doğru hazırlanması açısından sürecin sağlıklı ilerlemesini sağlar.
Tahliye Kararı Sonrasında Kiracının Hakları Nelerdir?
Kiracı hakkında tahliye kararı verilmiş olsa dahi kararın hemen uygulanması mümkün değildir. Mahkeme kararının kesinleşmesi beklenmeden icra takibi yapılamaz. Kiracı, kararı veren mahkemeye veya bir üst yargı merciine başvurarak kararın icrasının durdurulmasını talep edebilir. Kiracının temel hakları arasında kararın tebliğinden itibaren istinaf veya temyiz yoluna başvurma hakkı, icra dairesinde tahliye emrine itiraz hakkı ve kararın usul ya da yetki yönünden hatalı olduğu iddiasıyla şikâyet yoluna gitme hakkı bulunur. Kiracı bu başvurulardan birini süresinde kullanırsa, tahliye işlemi durdurulur ve karar kesinleşene kadar uygulanmaz. Ancak başvuru yapılmaz veya süre geçirilirse, karar kesinleşir ve icra müdürlüğü tahliyeyi fiilen gerçekleştirebilir.
Tahliye Kararı Sonrası İtiraz Süresi Ne Kadardır?
Tahliye kararına karşı itiraz süresi kararın niteliğine göre değişir. Mahkeme kararıyla verilen tahliyelerde kararın tebliğinden itibaren 14 gün içinde istinaf başvurusu yapılabilir. İcra dairesi yoluyla gerçekleştirilen tahliyelerde ise tahliye emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edilmesi gerekir. Bu süreler hak düşürücü niteliktedir. Kiracı, süresinde itiraz ettiğinde tahliye işlemi otomatik olarak durur ve mahkeme, itirazın sonuçlanmasına kadar işlemi bekletir. Ancak itirazın geçerli sayılabilmesi için hukuki dayanağının bulunması gerekir. Kiracı, tahliye taahhütnamesinin geçersiz olduğunu, borcunu ödediğini veya tahliye şartlarının oluşmadığını kanıtlayarak tahliyenin haksız olduğunu ileri sürebilir.
Hangi Durumlarda Kiracı Tahliyeyi Erteleyebilir?
Kiracının tahliyeyi erteleme hakkı, özellikle zorunlu veya insani nedenlerle tanınır. Türk İcra ve İflas Kanunu’na göre, kiracı kendisinin veya ailesinin barınma ihtiyacını karşılayacak yeni bir yer bulamadığını ispat ederse, icra müdürlüğünden tahliyenin ertelenmesini isteyebilir. Bu erteleme en fazla 15 günle sınırlıdır. Bunun yanında kiracı sağlık durumu, hamilelik, engellilik veya ağır kış koşulları gibi insani nedenleri gerekçe göstererek tahliyenin geçici olarak durdurulmasını talep edebilir. Mahkemeler bu tür durumlarda yaşam hakkı ve insani koşulları gözeterek ek süre tanıyabilir. Ayrıca bazı durumlarda taraflar kendi aralarında uzlaşarak tahliye tarihini erteleyebilirler. Örneğin ev sahibi, kiracıya taşınması için makul bir süre tanıyabilir. Bu uzlaşmalar yazılı yapılırsa taraflar açısından bağlayıcı hale gelir. Ancak kiracının tahliyeyi erteleme hakkı, yalnızca süresinde yapılan başvurular ve geçerli gerekçelerle mümkündür. Sürelerin kaçırılması halinde karar kesinleşir ve tahliye işlemi icra yoluyla gerçekleştirilir. Bu nedenle kiracının tahliye kararını alır almaz hukuki destek alması son derece önemlidir.