Günümüzde isim, telefon numarası, adres, kimlik bilgileri, konum, fotoğraf, sağlık verileri ve internet kullanımına ilişkin birçok bilgi farklı kurum ve işletmeler tarafından işlenebilmektedir. KVKK kapsamında haklarınız, kişisel verilerinizin hangi amaçla kullanıldığını öğrenebilmenizi ve belirli şartlarda bu verilere ilişkin işlem yapılmasını talep edebilmenizi sağlar.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun 11. maddesi, kişisel verisi işlenen gerçek kişilere veri sorumlusuna başvurarak kullanabilecekleri çeşitli haklar tanımaktadır.
KVKK Nedir?
KVKK, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu için kullanılan yaygın kısaltmadır.
Kanunun temel amacı kişisel veriler işlenirken kişilerin temel hak ve özgürlüklerini, özellikle de özel hayatın gizliliğini korumak ve kişisel veri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin uyması gereken kuralları belirlemektir.
Kanun kapsamında kişisel verisi işlenen gerçek kişi “ilgili kişi” olarak adlandırılır. Dolayısıyla bir şirket müşterilerinin, çalışanlarının veya kullanıcılarının kişisel verilerini işlediğinde bu kişiler KVKK bakımından ilgili kişi konumundadır.
Kişisel Veri Nedir?
Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi ifade eder.
Ad ve soyadı, telefon numarası, e-posta adresi, T.C. kimlik numarası, adres veya fotoğraf gibi bilgiler kişisel veri niteliği taşıyabilir.
Bunun yanında sağlık bilgileri, biyometrik ve genetik veriler gibi bazı bilgiler özel nitelikli kişisel veri olarak ayrıca korunmaktadır. Özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesinde Kanunda daha sıkı şartlar öngörülmüştür
Kişisel Verilerimin İşlenip İşlenmediğini Öğrenebilir miyim?
Evet. KVKK’nın 11. maddesi kapsamında herkes, veri sorumlusuna başvurarak kendisiyle ilgili kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenebilir.
Örneğin bir şirketin sizin hakkınızda hangi bilgileri tuttuğunu merak ediyorsanız veri sorumlusuna başvurabilirsiniz.
Kişisel verileriniz işlenmişse bunlara ilişkin bilgi talep etme hakkınız da bulunmaktadır.
Verilerimin Hangi Amaçla Kullanıldığını Öğrenebilir miyim?
Evet. İlgili kişi kişisel verilerinin hangi amaçla işlendiğini ve bu verilerin belirtilen amaca uygun şekilde kullanılıp kullanılmadığını öğrenebilir.
Ayrıca veri sorumluları kişisel veri elde ederken ilgili kişileri veri sorumlusunun kimliği, verilerin hangi amaçla işlendiği, kimlere aktarılabileceği, veri toplamanın yöntemi ve hukuki sebebi gibi konularda bilgilendirmekle yükümlüdür.
Bu nedenle internet sitelerinde veya çeşitli hizmetlerde karşınıza çıkan “aydınlatma metni” KVKK kapsamındaki bilgilendirme yükümlülüğüyle ilişkilidir.
Verilerimin Kimlere Aktarıldığını Öğrenebilir miyim?
KVKK’nın 11. maddesine göre kişisel verilerinizin yurt içinde veya yurt dışında aktarıldığı üçüncü kişileri bilme hakkınız bulunmaktadır.
Örneğin kişisel bilgileriniz bir hizmet sağlayıcısı, iş ortağı veya başka bir kuruluşla paylaşılmışsa kanuni şartlar doğrultusunda bu aktarım hakkında bilgi talep edebilirsiniz.
Ancak kişisel verilerin aktarılmasına ilişkin hukuka uygunluk şartları somut veri işleme faaliyetinin niteliğine göre ayrıca değerlendirilir.
Yanlış Kişisel Verilerimi Düzelttirebilir miyim?
Evet.
Kişisel verileriniz eksik veya yanlış işlenmişse veri sorumlusundan bunların düzeltilmesini talep edebilirsiniz.
Örneğin bir sistemde yanlış adresiniz, telefon numaranız veya diğer kişisel bilgileriniz bulunuyorsa düzeltme talebi yapılabilir.
Ayrıca yapılan düzeltme işleminin verilerinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini de talep etme hakkınız vardır.
Kişisel Verilerimin Silinmesini İsteyebilir miyim?
Belirli şartlarda evet.
Kişisel verilerin işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalkması durumunda verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hâle getirilmesi gündeme gelebilir.
lgili kişi Kanunun 11. ve 13. maddelerine dayanarak kişisel verilerinin silinmesini veya yok edilmesini talep ettiğinde ve v
lgili kişi Kanunun 11. ve 13. maddelerine dayanarak kişisel verilerinin silinmesini veya yok edilmesini talep ettiğinde ve verilerin işlenmesi için gerekli şartların tamamı ortadan kalkmışsa veri sorumlusu gerekli işlemi yapmalıdır.
Ancak “verilerimi silin” şeklindeki her talebin otomatik olarak kabul edilmesi gerekmez. Veri sorumlusunun verileri saklamasını zorunlu kılan başka bir hukuki yükümlülük bulunup bulunmadığı da değerlendirilir.
Otomatik Sistemlerin Verdiği Kararlara İtiraz Edebilir miyim?
Evet.
KVKK’nın 11. maddesine göre kişisel verilerin yalnızca otomatik sistemler aracılığıyla analiz edilmesi sonucunda kişi aleyhine bir sonucun ortaya çıkması hâlinde bu sonuca itiraz etme hakkı bulunmaktadır.
Bu hak özellikle otomatik değerlendirme ve profil oluşturma teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla daha önemli hâle gelmiştir.
Ancak KVKK’daki düzenleme Avrupa Birliği GDPR sistemindeki bütün otomatik karar verme haklarıyla birebir aynı değildir. Kişisel Verileri Koruma Kurumu da iki düzenleme arasında bazı hak farklılıkları bulunduğunu belirtmektedir.
Kişisel Verilerim Hukuka Aykırı İşlenirse Tazminat İsteyebilir miyim?
Evet.
Kişisel verilerin kanuna aykırı şekilde işlenmesi nedeniyle zarara uğrayan kişi, zararının giderilmesini talep etme hakkına sahiptir.
Ayrıca Kanun kapsamında kişilik hakları ihlal edilen kişilerin genel hükümlere göre tazminat haklarının saklı olduğu Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından da belirtilmektedir.
Zararın niteliği, veri ihlalinin kapsamı ve olayın özellikleri hukuki sorumluluk bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
KVKK Hakları Nasıl Kullanılır?
KVKK kapsamındaki hakların kullanılmasında ilk aşama veri sorumlusuna başvurudur.
İlgili kişi taleplerini yazılı olarak veya Kurul tarafından belirlenen diğer yöntemlerle veri sorumlusuna iletebilir. Başvuru; KEP adresi, güvenli elektronik imza, mobil imza, veri sorumlusuna daha önce bildirilen kayıtlı e-posta adresi veya bu amaçla oluşturulmuş bazı sistemler üzerinden yapılabilir.
Veri Sorumlusu Başvuruyu Kaç Günde Cevaplamalıdır?
Veri sorumlusu yapılan KVKK başvurusunu en kısa sürede ve en geç 30 gün içerisinde sonuçlandırmalıdır.
Başvurular kural olarak ücretsizdir. Bununla birlikte işlemin ayrıca bir maliyet gerektirmesi hâlinde ilgili tarifeye göre ücret istenebilmesi mümkündür.
Veri sorumlusu talebi kabul edebilir veya gerekçesini açıklayarak reddedebilir.
Veri Sorumlusu Cevap Vermezse Ne Yapılabilir?
Veri sorumlusuna yapılan başvurunun reddedilmesi, cevabın yetersiz bulunması veya 30 gün içerisinde cevap verilmemesi hâlinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet gündeme gelebilir.
Ancak doğrudan Kurula şikâyete geçmeden önce veri sorumlusuna başvuru yolunun tüketilmesi gerekir.
Veri sorumlusu 30 gün içerisinde cevap verirse, ilgili kişi cevabı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde Kurula şikâyet edebilir.
Veri sorumlusu hiç cevap vermezse başvuru tarihinden itibaren 60 gün içerisinde Kurula şikâyette bulunulabilir.
KVKK Kapsamında Haklar Hakkında Sık Sorulan Sorular
Şirketten benim hakkımda tuttuğu bilgileri isteyebilir miyim?
Evet. Kişisel verileriniz işleniyorsa buna ilişkin bilgi talep etme hakkınız bulunmaktadır. KVKK Kurumu, bilgi talep etme hakkının kişisel verilere erişim bakımından da değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Kişisel verilerimi tamamen sildirebilir miyim?
Kişisel verilerin işlenme şartlarının tamamının ortadan kalkması hâlinde silme veya yok etme talep edilebilir. Ancak kanuni saklama zorunluluğu gibi başka bir işleme sebebi varsa durum ayrıca değerlendirilir.
KVKK Kuruluna doğrudan şikâyet edebilir miyim?
Kural olarak hayır. Öncelikle veri sorumlusuna başvurulması gerekir. Bu yol tüketilmeden Kurula şikâyet yapılamaz.
Veri sorumlusu başvuruma cevap vermek zorunda mı?
Evet. Veri sorumlusu talebi en kısa sürede ve en geç 30 gün içinde sonuçlandırmalıdır.
Sonuç
KVKK kapsamında haklarınız, kişisel verileriniz üzerinde daha fazla bilgi ve kontrol sahibi olmanızı sağlayan önemli güvencelerdir. Kişisel verilerinizin işlenip işlenmediğini öğrenebilir, işleme amacı ve aktarım yapılan kişiler hakkında bilgi isteyebilir, yanlış verilerin düzeltilmesini veya gerekli şartlarda verilerin silinmesini talep edebilirsiniz.
Kişisel verilerin yalnızca otomatik sistemlerle analiz edilmesi sonucunda aleyhinize bir durum oluşmasına itiraz etme ve hukuka aykırı veri işleme nedeniyle zarar görmeniz hâlinde zararın giderilmesini talep etme hakkınız da bulunmaktadır.
Hakların kullanılmasında öncelikle veri sorumlusuna başvuru yapılması, başvuruya verilen cevabın ve başvuru tarihlerinin saklanması önemlidir. Veri sorumlusundan sonuç alınamaması hâlinde kanundaki süreler içerisinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet yolu değerlendirilebilir.