Tahliye taahhütnamesi, kiracının belirli bir tarihte kiralanan taşınmazı boşaltmayı önceden yazılı olarak kabul ettiği belgedir. Türk Borçlar Kanunu’nun 352. maddesi uyarınca, kiracı bu belgeyle belirlenen tarihte taşınmazı tahliye etmezse, ev sahibi taahhüde dayanarak tahliye davası açabilir. Tahliye taahhütnamesi, kira ilişkilerinde kiraya verenin en güçlü hukuki güvencelerinden biridir; ancak geçerli olabilmesi için belirli şartların yerine getirilmesi gerekir.
Tahliye Taahhütnamesi Hangi Durumlarda Geçersiz Olur?
Tahliye taahhütnamesi, kiracının özgür iradesiyle imzalanmış olmalıdır. Eğer belge kira sözleşmesiyle aynı tarihte veya kiracı henüz taşınmazı teslim almadan önce imzalanmışsa, geçersiz sayılır. Çünkü bu durumda kiracının serbest iradesiyle karar verdiği kabul edilmez. Yargıtay içtihatlarına göre, tahliye taahhüdü kira ilişkisi başladıktan sonra ve kiracının taşınmazda fiilen oturmaya başlamasından sonra verilmelidir.
Ayrıca belgenin imzalanma tarihi ve tahliye tarihi açıkça yazılmalı, boş bırakılmamalıdır. Tarihsiz veya sonradan doldurulmuş tahliye taahhütnameleri geçersizdir. Kiracı tarafından bizzat imzalanmayan veya vekil aracılığıyla imzalanan belgelerde ise geçerlilik için özel yetki aranır.
Tahliye taahhütnamesinin geçerli sayılabilmesi için yalnızca imza tarihi değil, aynı zamanda imzalama koşulları da büyük önem taşır. Kiracı baskı altında, tehdit edilerek veya kira sözleşmesini imzalayabilmek için zorunlu tutulduysa, bu taahhüt geçerli kabul edilmez. Belgenin düzenlenmesi sürecinde tarafların serbest iradesinin tam olarak korunması gerekir. Aksi hâlde kiracının irade fesadı iddiasında bulunması mümkündür ve bu durumda mahkemeler genellikle kiracı lehine karar verir. Tahliye taahhütnamesi hazırlanırken olası hukuki risklerin önüne geçmek için sürecin bir kira hukuku avukatı tarafından kontrol edilmesi, belgenin hem şekil hem de içerik yönünden geçerliliğini güvence altına alır.
Tahliye Taahhütnamesine Rağmen Kiracı Evi Boşaltmazsa Ne Yapılabilir?
Kiracı, taahhütnamede belirtilen tarihte taşınmazı boşaltmazsa, ev sahibi iki yoldan birini izleyebilir: icra takibi başlatmak veya tahliye davası açmak.
Eğer belge yazılı ve geçerli bir tahliye taahhütnamesiyse, kiraya veren doğrudan ilamsız icra yoluyla tahliye talebinde bulunabilir. Bu durumda kiracıya icra dairesi tarafından tahliye emri gönderilir. Kiracı yedi gün içinde itiraz etmezse taşınmaz zorla tahliye edilir. İtiraz edilmesi hâlinde ise icra mahkemesine başvurularak itirazın kaldırılması istenir.
Alternatif olarak, kiraya veren Sulh Hukuk Mahkemesi’nde tahliye davası açabilir. Dava açma süresi, tahliye tarihinden itibaren bir aydır. Bu süre içinde dava açılmazsa taahhütnamenin geçerliliği düşer.
Tahliye Taahhütnamesi İmzalandıktan Sonra Vazgeçilebilir Mi?
Kiracı, tahliye taahhütnamesini imzaladıktan sonra bu beyanından tek taraflı olarak dönemez. Ancak kiraya verenle aralarında karşılıklı bir mutabakat sağlanırsa, taraflar yeni bir anlaşmayla taahhüdü hükümsüz kılabilir.
Bazı durumlarda kiracı, baskı altında imza attığını veya iradesinin sakatlandığını iddia ederek taahhüde karşı dava açabilir. Bu iddianın kabulü için somut deliller gerekir; aksi hâlde tahliye taahhüdü geçerliliğini korur.
Yargıtay uygulamalarına göre, tahliye taahhüdü geçerli biçimde düzenlendiyse, kiracının “fikrim değişti” veya “yer bulamadım” gibi beyanları geçerli bir mazeret olarak kabul edilmez.
Tahliye taahhütnamesi, kira ilişkilerinde kiraya veren için önemli bir güvence sağlar. Ancak hukuken geçerli olabilmesi için serbest iradeyle verilmiş, tarihi açıkça belirtilmiş ve kiracının taşınmazı teslim almasından sonra düzenlenmiş olması gerekir. Bu şartlar sağlandığında, ev sahibi kısa sürede kiracının tahliyesini sağlayabilir.