Kesinleşmiş ceza mahkûmiyetlerine ilişkin bazı bilgiler adli sicil sisteminde tutulmaktadır. Ancak bu kayıtların süresiz olarak aktif adli sicil kaydında kalması söz konusu değildir. Adli sicil kaydı nasıl silinir sorusunun cevabı; cezanın infaz edilip edilmediğine, mahkûmiyetin niteliğine, kaydın adli sicilde mi yoksa arşivde mi bulunduğuna ve ilgili kanuni sürelerin dolup dolmadığına göre değişir. Adli sicil ve arşiv kayıtlarının silinmesine ilişkin esaslar 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’nda düzenlenmektedir.
Adli Sicil Kaydı Nedir?
Adli sicil kaydı, kesinleşmiş mahkûmiyet kararlarına ilişkin kanunda belirtilen bilgilerin Adalet Bakanlığı bünyesinde tutulduğu kayıt sistemidir. Kamuoyunda bu belge çoğu zaman “sabıka kaydı” olarak da adlandırılır.
Adli sicilde bulunan bir kaydın silinmesi ile arşiv kaydının tamamen silinmesi aynı işlem değildir. Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması gibi kanunda belirtilen şartların oluşması hâlinde bilgi aktif adli sicilden çıkarılarak arşiv kaydına alınabilir.
Adli Sicil Kaydı Ne Zaman Silinir?
5352 sayılı Adli Sicil Kanunu kapsamında cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması, ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran bazı hukuki durumların gerçekleşmesi veya ceza zamanaşımının dolması hâllerinde adli sicildeki kayıtların sistemdeki durumu değiştirilebilir ve kayıt arşive alınabilir.
Bu nedenle yalnızca mahkûmiyet kararının üzerinden belirli bir zaman geçmiş olması, her durumda aktif adli sicil kaydının silinmesi için yeterli değildir. Cezanın infaz edilip edilmediği ve kararın niteliği de değerlendirilir. Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü, silme işlemlerinde suç tarihi, uygulanan kanun maddesi, cezanın yerine getirilme tarihi ve mahkûmiyet türü gibi birçok kriteri dikkate almaktadır.
Adli Sicil Kaydı ile Arşiv Kaydı Arasındaki Fark Nedir?
Aktif adli sicil kaydından çıkarılan bir mahkûmiyet bilgisi bazı durumlarda tamamen yok olmaz; arşiv kaydına alınır. Bu nedenle kişinin standart adli sicil belgesinde kayıt görünmemesi, sistemde hiçbir arşiv bilgisinin bulunmadığı anlamına gelmeyebilir.
Arşiv bilgilerine erişim ise aktif sicil kaydına kıyasla daha sınırlıdır. 5352 sayılı Kanun kapsamında arşiv bilgileri kişinin kendisi veya açık yetkili vekili ile kanunda belirtilen soruşturma, kovuşturma ve bazı kamu işlemleri bakımından yetkili merciler tarafından talep edilebilir.
Arşiv Kaydı Ne Zaman Silinir?
Arşiv kaydının tamamen silinme süresi mahkûmiyetin niteliğine göre değişmektedir. 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’nun 12. maddesine göre, Anayasa’nın 76. maddesi veya Türk Ceza Kanunu dışındaki özel kanunlar bakımından hak yoksunluğuna yol açan bazı mahkûmiyetlerde;
- yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması şartıyla 15 yıl,
- bu karar aranmaksızın 30 yıl
sonra arşiv bilgisi tamamen silinebilir. Diğer mahkûmiyetlerde ise arşive alınma şartlarının oluştuğu tarihten itibaren 5 yıl geçmesiyle arşiv kaydının tamamen silinmesi öngörülmektedir.
Fiilin sonradan kanunla suç olmaktan çıkarılması durumunda ise ilgili adli sicil ve arşiv kayıtlarının talep aranmaksızın tamamen silinmesi düzenlenmiştir. Benzer şekilde kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi hâlinde önceki mahkûmiyet kaydı tamamen silinebilir.
Adli Sicil Kaydı Silme Başvurusu Nasıl Yapılır?
Adli sicil silme ve düzeltme başvuruları e-Devlet Kapısı üzerinden yapılabilmektedir. Adalet Bakanlığı, “Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi” hizmetini e-Devlet’e taşımıştır. Kişi kimliğini doğruladıktan sonra sistem üzerinden kendi kayıtlarına ilişkin silme veya düzeltme talebinde bulunabilir.
Adalet Bakanlığının 2026 tarihli bilgilendirmesine göre vatandaşlar adli sicil silme ve düzeltme işlemlerine ilişkin başvurularını e-Devlet üzerinden masrafsız şekilde gerçekleştirebilmekte ve başvurularını çevrim içi olarak takip edebilmektedir.
Adli Sicil Kaydı Silmek İçin Dilekçe Verilebilir mi?
Evet. Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün resmi internet sitesinde “Adli Sicil ve Arşiv Kaydının Silinmesi Talebine Yönelik Dilekçe Örneği” de yayımlanmaktadır.
Başvuruda kişinin kimlik bilgileri, silinmesi talep edilen kayıt ve talebin hukuki dayanağı açık biçimde belirtilmelidir. Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü kayıtları talep üzerine, re’sen veya toplu silme yöntemiyle inceleyebilmekte; silme işlemleri görevli tetkik hâkimlerinin incelemesinin ardından ilgili komisyon tarafından yürütülmektedir.
Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi Kararı Nedir?
Bazı mahkûmiyetler yalnızca adli sicil bakımından değil, özel kanunlarda belirli hakların kullanılmasına ilişkin sonuçlar da doğurabilir. Bu tür durumlarda yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı, arşiv kaydının daha erken silinebilmesi bakımından önem taşıyabilir.
5352 sayılı Kanun, bazı hak yoksunluğuna yol açan mahkûmiyetlerde yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması hâlinde arşiv kaydının 15 yıl sonunda; karar alınmamışsa 30 yıl sonunda silinmesine ilişkin özel düzenleme içermektedir.
Adli Sicil Kaydı Silme Başvurusu Nereye Yapılır?
Başvurunun en pratik yöntemlerinden biri e-Devlet’teki Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi hizmetidir. Bunun yanında Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün resmi başvuru yöntemleri de kullanılabilir. Genel Müdürlük, adli sicil ve arşiv kayıtlarının silinmesi işlemlerinin kendi bünyesinde yürütüldüğünü belirtmektedir.
Başvurunun sonucu kişinin cep telefonu bilgisi bulunması hâlinde SMS ile de bildirilebilmektedir.
Adli Sicil Kaydı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Ceza bittikten sonra sabıka kaydı hemen silinir mi?
Cezanın infazının tamamlanması, aktif adli sicil kaydının arşive alınması bakımından önemlidir. Ancak kaydın arşivden tamamen silinmesi ayrıca kanunda düzenlenen şartlara ve sürelere tabidir.
Arşiv kaydı tamamen silinebilir mi?
Evet. Mahkûmiyetin türüne göre 5352 sayılı Kanun’un 12. maddesinde öngörülen 5, 15 veya 30 yıllık süreler ile diğer özel şartların oluşması durumunda arşiv kaydı tamamen silinebilir.
e-Devlet üzerinden adli sicil kaydı silme başvurusu yapılabilir mi?
Evet. Adalet Bakanlığının “Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi” hizmeti e-Devlet üzerinden kullanılabilmektedir.
Silme işlemi otomatik mi yapılır?
Bazı kayıtlar kanuni şartlar oluştuğunda re’sen işleme alınabilse de başvuru yoluyla silme veya düzeltme talebi de yapılabilir. Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü kayıtları talep üzerine veya re’sen inceleyebilmektedir.
Sonuç
Adli sicil kaydının silinmesi ile arşiv kaydının tamamen silinmesi birbirinden farklı hukuki işlemlerdir. Cezanın infazının tamamlanması aktif adli sicil kaydı açısından önem taşırken, arşiv kaydının silinmesinde mahkûmiyetin türüne göre farklı süreler ve şartlar uygulanmaktadır.
Bu nedenle kayıt hâlen görünüyorsa kişinin öncelikle kaydın aktif adli sicil kaydı mı yoksa arşiv kaydı mı olduğunu belirlemesi ve ardından uygun silme veya düzeltme başvurusunda bulunması önemlidir. Başvurular e-Devlet üzerinden gerçekleştirilebildiği gibi, olayın hukuki niteliğine göre profesyonel destek alınması da değerlendirilebilir.